| Eten & drinken |
Kinderen
Eten & Drinken
Eten en drinken is onderdeel van onze eerste (primaire) levensbehoeften. Een baby begint met het zuigen aan de borst van moeder of de fles. Daarna slikt hij het drinken door. Naarmate uw kind ouder wordt, kan hij steeds meer soorten eten en drinken nuttigen. Hij kan bijvoorbeeld al een banaan of een zacht koekje eten. Om de overstap van de borst (vloeibaar voedsel) naar koekjes, etc. (vast voedsel) te maken, ontwikkelt uw kind zijn mondbewegingen (mondmotoriek). Bij de mondmotoriek hoort het afhappen van de lepel, afbijten van een koekje, kauwen, verzamelen van het voedsel in de mond en uiteindelijk het slikken. Hiervoor is een goede en nauwkeurige samenwerking van de spieren en zenuwen nodig. Naarmate uw kind ouder wordt leert hij dit steeds beter.
Verreweg de meeste baby’s komen ter wereld met een aangeboren zoek-, zuig- en slikreflex. Daardoor komt het drinken direct na de geboorte op gang. Soms zijn deze reflexen echter niet of onvoldoende ontwikkeld en ontstaan er eet- en drinkproblemen. De vraag ‘krijgt mijn kind wel voldoende voedingsstoffen binnen?’ wordt in deze situatie vaak door ouders gesteld. Het is voor u als ouder zorgelijk als uw kind eet en/of drinkproblemen heeft. U wilt dat uw kind goed eet en drinkt; dat is een fundamentele behoefte. Als het niet goed gaat en uw kind niet groeit of zelfs afvalt, geeft dat een enorme belasting. Eten wordt een beladen handeling. Normaal gesproken is het geven van de borst een heel intiem contact tussen moeder en kind. Als dat contact keer op keer uitdraait op een frustratiemoment, is dat heel verdrietig. De oorzaak van bijvoorbeeld verslikken en weigeren van eten kan liggen in de hersenen. Ook kan het zijn dat uw kind pijn of moeilijkheden (bijvoorbeeld bij een open gehemelte) in de mond heeft. Bij kinderen die sondevoeding krijgen ontbreekt vaak het besef dat eten prettig kan zijn. Ze hebben doorgaans niet in de gaten dat het eten door de mond hoort te gaan en dat eten bevrediging kan geven. Soms is de oorzaak dat een kind een gebrek aan energie heeft vanwege een hartprobleem of een vroeggeboorte. Ook kunnen er neurologische, anatomische (bv. een te korte tongriem) of puur gedragsmatige oorzaken zijn. Dit varieert van kinderen met een ontwikkelingsachterstand tot juist heel pientere kinderen, die hun ouders als het ware manipuleren met hun eet- en drinkgedrag. Daarnaast kan het voorkomen dat de ontwikkeling van de mondmotoriek van uw kind vertraging opgelopen heeft. In dit geval is kwijlen een bekend verschijnsel. Ook afwijkend mondgedrag, wat o.a. een afwijkende stand van de tanden en mondademen tot gevolg kan hebben, komt vaak voor. Ook zijn er kinderen die een heel vervelende ervaring hebben met eten of drinken, waardoor ze hiervoor een fobie ontwikkeld hebben. Prelogopedie bij eten & drinken Prelogopedie is de afkorting van ‘preverbale logopedie’, waarbij preverbaal zoveel betekent als ‘voorafgaand aan woorden’. Een prelogopedist richt zich op het stimuleren van de spieren in de mond, ondersteuning en adviezen bij eet- drinkproblemen en het op gang brengen van de communicatie, nog voordat kinderen gaan praten. Connect logopedie heeft gecertificeerde prelogopedisten in dienst die preverbale logopedie verzorgen in Zwolle en omgeving. De logopedisten kijken naar de totale motoriek en de houding van uw kind. Connect onderzoekt hoe het eten en drinken gaat en waar de problemen ontstaan. Wanneer uw kind niet wil eten en drinken kan tijdens een gesprek met u een eventuele oorzaak ontdekt worden. Zijn er anatomische aandoeningen? Hoe eet en drinkt uw kind, functioneren de zuig- en slikreflex voldoende, hoe is de kwaliteit van het zuigen en drinken en hoe verloopt de coördinatie tussen het zuigen, slikken en ademen? Door observatie van het eten en drinken, zo nodig met behulp van video-opname, een mondmotorisch onderzoek en onderzoek naar de sensibiliteit in en rond de mond worden de problemen geïnventariseerd. Bij behandeling kan gewerkt worden aan reflexen, gevoeligheid en de mondmotoriek. Een deel van de behandeling zal besteed worden aan het optimaliseren van de houding van u en uw kind tijdens het eten en de manier waarop u het eten het beste aan kan bieden. Eventueel kan er gewerkt worden met hulpmiddelen om het eten/drinken aangenamer te maken (bijvoorbeeld andere soort flessen / bekers, aangepaste stoel, gemakkelijk vast te houden bestek, etc). Het belangrijkste doel van Connect voor u is, om van eten en drinken voor uw kind en u (weer) een leuke en gezellige activiteit te maken! Oro-myofunctionele therapie (OMFT) bij afwijkend mondgedrag Connect heeft een OMFT gecertificeerde logopedist in dienst die uw kind (vanaf circa 3 jaar) volgens de laatste ontwikkelingen kan ondersteunen op het gebied van mondgedrag. Hierbij kunt u denken aan o.a. open mondgedrag, duimen, speen-zuigen, door de mond ademen, slappe lipspieren, afwijkend slikken en het bekende slissen. Ook kan het zijn dat uw zoon/dochter naar de logopedist verwezen is door de tandarts of orthodontist. De therapie is voor kinderen van alle leeftijden. Een goede therapie start met een goed onderzoek. Connect logopedie maakt gebruik van verschillende meetinstrumenten en foto’s om de beginsituatie en resultaten van de therapie in kaart te brengen. Om u goed te informeren heeft Connect logopedie een folder ontwikkeld die u hiernaast (onder de foto) kunt downloaden. Samenwerking Connect vindt het belangrijk dat uw kind alle voedingsstoffen binnenkrijgt om goed te kunnen groeien. Bij twijfels hierover werkt Connect samen met een diëtist en/of lactatiekundige, orthopedagoog en gespecialiseerde eetteams. Mocht er sprake zijn van een fobie voor voedsel bij uw kind, dan kan Connect in overleg met u een psycholoog inschakelen om de situatie te verbeteren.
Volwassenen
Eten & Drinken Om goed te kunnen eten en drinken is het van belang dat de tong, lip, kaak, gehemelte, keel en wangspieren goed samenwerken en krachtig zijn. Als u een hap voedsel neemt, dan kauwt u en wordt er speeksel aan het voedsel toegevoegd zodat er een voedselbrok in de mond ontstaat (bolus). Daarna wordt deze brok op de tong verzamelt en naar achteren getransporteerd (slikinzet). Daarna slikt u het voedsel door (slikreflex). Het slikreflex zorgt ervoor dat de luchtpijp wordt afgesloten, zodat het eten en drinken in de slokdarm terechtkomt en niet in de luchtpijp. De slokdarm transporteert het eten en drinken naar de maag. Vanuit de maag wordt het voedsel verder verwerkt in het lichaam.
U kunt belemmeringen ondervinden bij het eten en/of drinken zoals speekselverlies of verlies van voedsel uit de mond. Eten of drinken kan teruggegeven worden via uw neus (reflux)of het eten blijft in uw mond hangen en kan daardoor moeilijk of niet weggeslikt worden. U kunt tevens ervaren dat u zich vaak verslikt (aspiratie), dit betekent dat er eten en drinken in de luchtpijp terecht is gekomen. Verslikkingen worden waargenomen wanneer u na het nuttigen van voedsel moet hoesten. Belemmeringen met eten en drinken kunnen ontstaan door neurologische aandoeningen. Enkele voorbeelden hiervan zijn: een beroerte, spierziekten als MS en ALS en de ziekte van Parkinson. Daarnaast kunnen na een operatie in het hoofd/hals gebied slikproblemen ontstaan. Doordat de hersenen (door bijv. een hersenbloeding) geen goede signalen naar de zenuwen sturen, kunnen spieren en reflexen minder goed worden -of niet- worden geactiveerd. U kunt minder krachtig kauwen of uw wang, tong en lipspieren kunnen het voedsel moeilijk op de tong verzamelen of het reflex is niet aanwezig, waardoor het voedsel gelijk in uw longen terechtkomt. Door speekselverlies, verlies van voedsel uit de mond en regelmatig verslikken, kunt u een onzeker gevoel krijgen tijdens eten en drinken in het bijzijn van anderen. Het eten en/of drinken kan voor u een verplichte activiteit worden waar u tegenop ziet. Terwijl het juist de bedoeling is dat u van het eten en de gezelligheid geniet.
Logopedie bij eten & drinken De logopedist van Connect logopedie luistert naar uw verhaal en onderzoekt de functie van de hersenzenuwen en spieren in en rond de mond, om te achterhalen waar de belemmeringen zich bevinden. Vervolgens zet u samen met de logopedist van Connect logopedie een plan op om ervoor te zorgen dat eten en drinken weer een positieve ervaring wordt en de onzekerheid en angsten verminderen. Dit kan door het verbeteren van de houding, optimaliseren van reflexen en gevoeligheid in de mond, mondbewegingen (mondmotoriek) verbeteren en het toepassen van hulpmiddelen.
Samenhang Wanneer u belemmeringen ondervindt bij het eten en drinken kan het daarnaast voorkomen dat het praten u moeite geeft. Uzelf goed verstaanbaar maken is moeilijker. Voor meer informatie hierover kunt u meer lezen bij “uitspreken bij volwassenen”.
Samenwerking Indien u of de logopedist van Connect logopedie twijfelt over de hoeveelheid voedingsstoffen die u dagelijks binnenkrijgt, kan er contact opgenomen worden met een diëtist. Ook een ergotherapeut of fysiotherapeut kan u een handje helpen bij het eten en drinken. Voor meer informatie zie “samenwerking”.
|